“ดื้อยา” ภัยเงียบที่คุณอาจยังไม่รู้

login 4 health

เชื้อดื้อยาถูกคาดการณ์ว่า จะเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้มนุษย์เสียชีวิตแซงหน้ามะเร็ง และภายในปี พ.ศ. 2593 ประชากรโลกกว่า 10 ล้านคนอาจเสียชีวิตจากเชื้อดื้อยา ซึ่งตอนนี้ประเทศไทยมีคนเสียชีวิตเพราะเชื้อดื้อยาประมาณ 15 นาทีต่อคนด้วยเหตุนี้เชื้อดื้อยาจึงกลายเป็นวาระสำคัญของทุกประเทศ และองค์กรอนามัยโลกได้กำหนดให้มีสัปดาห์ตระหนักรู้เรื่องเชื้อดื้อยาในช่วงเดือนพฤศจิกายนของทุกปี โดยในไทยของเราได้จัดสัปดาห์“ รู้รักษ์ ตระหนักใช้ยาต้านแบคทีเรีย “ขึ้นระหว่างวันที่ 12-18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 เพื่อรณรงค์ให้ทุกคนรับรู้และป้องกันอันตรายจากเชื้อดื้อยา

สาเหตุหลักๆ ของเชื้อดื้อยามาจากการใช้ยาปฏิชีวนะในการรักษาอย่างไม่ถูกวิธี การใช้ยาปฏิชีวนะในอุตสาหกรรมอาหาร และการปนเปื้อนในสภาพแวดล้อม การขาดความรู้และพฤติกรรมการใช้ยาที่ไม่ถูกต้อง ทำให้สถานการณ์ของเชื้อดื้อยามีความรุนแรงและควบคุมได้ยาก พญ.วารุณี พรรณพานิช จากสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี ได้เล่าถึงแนวโน้มของวิกฤติเชื้อดื้อยาที่กำลังเกิดขึ้น ว่า เชื้อดื้อยานั้นสามารถเป็นได้ทุกเพศ ทุกวัย

ในบางช่วงวัยก็ต้องให้ความระมัดระวังมากเป็นพิเศษ อย่างเช่น วัยเด็กเล็กมาก กับคนสูงอายุเพราะกลุ่มคนเหล่านี้จะมีภูมิคุ้มกันร่างกายไม่มากพอซึ่งในกรณีของเด็กเล็กที่เป็นเชื้อดื้อยา พญ.วารุณีได้เล่าถึงตัวอย่างที่เกิดขึ้นจริงว่า เด็กบางคนพ่อแม่ขายไก่ทอดที่มีการใช้ยาปฏิชีวนะในการเลี้ยง ก็สามารถทำให้เชื้อดื้อยาแพร่ผ่านการสัมผัสจากพ่อแม่สู่ลูกได้

ความน่ากลัวที่สุดของเชื้อดื้อยาคือ มันซ่อนอยู่ แต่เราไม่มีทางรู้ตัว ต้องใช้เครื่องมือทางการแพทย์ในห้องปฏิบัติการเท่านั้นจึงจะตรวจเจออย่าใช้ยาปฏิชีวนะโดยไม่จำเป็น หากจำเป็นต้องกินให้ทำตามคำสั่งแพทย์หรือเภสัชกรอย่างเคร่งครัดไม่กินยาปฏิชีวนะกับโรคที่มีสาเหตุจากเชื้อไวรัส เช่น อุจจาระร่วง แผลสดจากอุบัติเหตุ และหวัดเจ็บคอ และล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนหยิบจับของด้วย