เนื้อดิบ ผักที่ล้างไม่สะอาด เสี่ยง “พยาธิตืดหมู”

login 4 health

อาหารสุกๆ ดิบๆ เป็นอาหารที่หลายคนชื่นชอบ เพราะว่ามีรสชาติอร่อย ทำได้ง่าย แต่หากปรุงไม่สะอาด อาจมีพยาธิตัวตืดปะปนอยู่ในอาหาร และเข้าไปฝังตัวในลำไส้ของเราได้ และวันนี้เราจะมาพูดถึงพยาธิตัวตืดหมูกันว่าเป็นแบบไหน อย่าไรบ้างพยาธิตืดหมู เป็นพยาธิตัวแบนที่มีอวัยวะเพศผู้และเพศเมียในปล้องเดียวกัน ตัวเต็มวัยจะเป็นปล้องแบน มีสายยาวเป็นเมตร และที่มีชื่อว่าเป็นพยาธิตัวตืดหมูเพราะว่ามีหมูเป็นที่อยู่อาศัย พยาธิตัวตืดหมูทำให้เกิดโรคในคนได้ 2 ชนิด คือ
1. โรคพยาธิตืดหมูอาศัยอยู่ในลำไส้ ที่เรียกว่าโรค ทีนิเอซีส (Taeniasis)
2. โรคที่มีพยาธิตัวอ่อนในถุงน้ำ หรือที่เรียกว่า ซีสต์เม็ดสาคู เข้าไปฝังตัวในเนื้อเยื่อของคน เรียกว่าโรคซีสติเซอร์โคซิส (Cysticercosis)

โรคซีสติเซอร์โคซิส เป็นอย่างไร ? เกิดได้ในคนและหมู ตัวอ่อนจะฝังตัวตามอวัยวะต่างๆ และคนจะได้รับเชื้อนี้จากการทานอาหาร โดยไข่พยาธิจะมีขนาด 31-45 ไมโครเมตร (มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า) ที่ออกมากับอุจจาระ ปนเปื้อนอาหารและน้ำดื่มที่ไม่สะอาด และตัวอ่อนนี้จะไชทะลุลำไส้ เข้าสู่กระแสเลือด และกระจายไปกล้ามเนื้อ สมอง ตับและเนื้อเยื่อต่างๆ และเจริญไปเป็นตัวอ่อนในถุงน้ำเรียกว่า ซีสติเซอร์คัส (Cysticercus) หรือซีสต์เม็ดสาคู โดยตัวเต็มวัยนั้นจะอยู่ในลำไส้เล็กของคนได้หลายปี ปล้องสุกจะเป็นสี่เหลี่ยมแบน มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ขนาดประมาณเซนกว่าๆ ส่วนปลายจะหลุดจากตัวเต็มวัยได้ ปล้องสุกนี้เคลื่อนที่ได้จึงอาจออกมาเองได้ทางทวารหนัก หรือผู้ป่วยอาจนำปล้องสุกมาให้แพทย์ตรวจก่อนที่มันจะแตกและกระจายในลำไส้ใหญ่ และปล่อยไข่ปนมากับอุจจาระ รอเวลาเข้าสู่คนหรือหมูต่อไป

ปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้เป็นโรคพยาธิตัวตืดหมู
– กินอาหารที่มีตัวอ่อนของพยาธิที่อยู่ในกล้ามเนื้อหมู ซึ่งอาจอยู่ในอาหารสุกๆ ดิบๆ
– ดื่มหรือกินอาหารที่มีไข่พยาธิ เช่น ผักหรือผลไม้ที่มีหัวอยู่ในดิน เช่นสตรอเบอรี่ แครอท หัวไชเท้า หรือพืชที่มีส่วนผสมของมูลสัตว์เป็นส่วนผสม
– ปล้องสุกที่เคลื่อนตัวเข้าไปในกระเพาะอาหาร และจากการที่ผู้ป่วยมีตัวเต็มวัยอยู่ในลำไส้ใช้มือล้างเกาที่ทวารหนักอาจมีไข่พยาธิติดมาด้วย หากไม่ล้างมือให้สะอาด เวลาที่หยิบอาหารอาจทำให้ไข่พยาธิเข้าไปในร่างกายได้

อาการของคนที่มีพยาธิตืดหมูในร่างกาย
– รับประทานอาหารเก่งขึ้น เพราะพยาธิตัวเต็มวัยในลำไส้จะแย่งอาหาร
– หิวบ่อย แต่ว่าน้ำหนักลด และดูผอมลง มีภาวะซีด
– ปวดท้อง อืดท้อง อุจจาระบ่อย คลื่นไส้ อาเจียน
– ถ่ายท้องแล้วมีปล้องสุกของพยาธิออกมา เป็นเส้นยาวๆ แบนๆ สีขาวอมเหลือง
– ถ้ามีซีสต์ที่อวัยวะส่วนใดจะส่งผลที่ส่วนนั้น เช่น ตาก็จะปวดตา ตาพร่ามัว

การรักษาหากมีพยาธิตืดหมูในร่างกาย
หากมีซีสต์พยาธิตัวตืดในอวัยวะต่างๆ อาจไม่จำเป็นต้องรับการรักษา ถ้าไม่มีอาการ แต่ถ้าเป็นที่สมองและมีอาการ อาจต้องให้ ยารักษา หรือผ่าตัดตามความเหมาะสม

การป้องกันพยาธิตืดหมู
– ไม่กินเนื้อหมูดิบหรือสุกๆ ดิบๆ และไม่กินเนื้อที่มีตุ่มขาวเหมือนเม็ดสาคูเม็ดใหญ่ในเนื้อ
– ล้างมือให้สะอาด ฟอกสบู่หลังเข้าห้องน้ำทุกครั้งเพื่อกำจัดไข่พยาธิที่อาจคิดมือและไปแพร่ให้คนอื่นได้ และล้างมือก่อนทานอาหารทุกครั้ง
– ถ่ายอุจจาระในส้วมที่ถูกสุขลักษณะเสมอ อย่าถ่ายอุจจาระลงแม่น้ำลำคลอง อย่าถ่ายอุจจาระลงพื้นดิน เพราะเป็นการทำให้ไข่อยู่ในดิน หมูอาจมากินและเมื่อนำไปทำอาหารจะทำให้เราติดพยาธิได้
– สำหรับผู้ทำอาหารหรือเตรียมอาหาร ต้องล้างมือ ฟอกสบู่ ก่อนทำอาหารทุกครั้ง เพื่อป้องกันไข่พยาธิปะปนลงไปในอาหาร
– ถ้าเดินทางไปประเทศที่การสาธารณสุขยังไม่ดี ต้องระมัดระวังเรื่องการดื่มน้ำ และอาหารเป็นพิเศษ