เคล็ดไม่ลับ! ป้องกัน “โลหิตจาง”

login 4 health

(รูป SistaCafe)

เมื่อความเข้มข้นของเม็ดเลือดแดงน้อยลงผิดปกติ จนทำให้ร่างกายไม่สามารถลำเลียงออกซิเจนไปให้เซลล์ และเนื้อเยื่อต่างๆ ได้ จึงทำให้เกิดอาการ เหนื่อยง่าย หน้ามืด ไปจนถึงเป็นลมหมดสติ เราเรียกภาวะนี้ว่า ภาวะซีด หรือโลหิตจาง

สาเหตุของภาวะซีด หรือโลหิตจาง

การสร้างเม็ดเลือดแดงลดลง เกิดจากหลายสาเหตุ ดังนี้ ขาดสารอาหารที่จำเป็นต่อการสร้างเม็ดเลือดแดง ได้แก่ ธาตุเหล็ก, วิตามินบี 12, กรดโฟลิค โรคไตวายเรื้อรัง ทำให้ขาดปัจจัยในการกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดง โรคของไขกระดูก เช่น ไขกระดูกฝ่อ มะเร็งในไขกระดูก การติดเชื้อในไขกระดูก โรคเรื้อรังบางชนิด เช่น โรคมะเร็ง โรคข้ออักเสบ โรคเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน เป็นต้น

โรคกลุ่มนี้จะเป็นสาเหตุให้เม็ดเลือดแดงแตกง่ายกว่าปกติ ผู้ป่วยมักจะมีอาการตัวและตาเหลือง (ดีซ่าน) ร่วมด้วย สาเหตุที่พบบ่อยในประเทศไทย เช่น โรคธาลัสซีเมีย เป็นโรคที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ที่พบบ่อย  มีโลหิตจางรวดเร็วเมื่อเวลามีไข้ บางรายอาจมีภาวะโลหิตจางร่วมกับเหลือง ตับม้ามโต เป็นตั้งแต่อายุน้อยๆ

โรคเม็ดเลือดแดงแตกง่ายจากการขาดเอนไซม์ G-6PD เป็นโรคที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ มักพบในเพศชาย หากมีการติดเชื้อหรือได้รับยาบางชนิด จะเกิดการกระตุ้นให้เม็ดเลือดแดงแตกง่ายขึ้นจนเกิดอาการโลหิตจางรวดเร็ว ดีซ่าน ปัสสาวะสีน้ำปลา

โรคเม็ดเลือดแดงแตกง่ายจากภูมิคุ้มกันของตนเองทำลายเม็ดเลือดแดง การติดเชื้อบางชนิด เช่น มาลาเรีย, คลอสติเดียม, มัยโคพลาสมา เป็นต้น

หากรู้สึกตัว หรือมีคนทักว่าซีดลง หรือเคยมีปัญหาตรวจเลือดแล้วพบว่าเม็ดเลือดแดงต่ำกว่าปกติ ท่านควรจะไปพบแพทย์เพื่อทำการตรวจว่าอาการดังกล่าวเกิดจากโลหิตจางจริงหรือไม่ และ แพทย์จะทำการซักถามประวัติอย่างละเอียด และไปตรวจในห้องปฏิบัติการต่อไป

การป้องกันภาวะซีด หรือโลหิตจาง

  • รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่
  • เด็กผู้หญิงที่มีประจำเดือนมากผิดปกติ ควรรับประทานธาตุเหล็กเสริม
  • หากมีสมาชิกในครอบครัวเป็นโรคเลือดจาง ควรแจ้งแพทย์ทุกครั้ง