วิธีแก้พิษ เมื่อโดนมดตะนอยต่อย

login 4 health

โดนมดกัด นี่ถือว่าเป็นเรื่องที่เราโดนเป็นประจำอยู่แล้ว และคิดว่าไม่มีอันตรายอะไร แต่รู้ไม่ว่า มดตะนอยตัวเล็กนี่แหละกัดคนจนเสียชีวิตมาแล้ว เพราะฉะนั้นจึงถือว่ามดตะนอยนั้นเป็นสัตว์มีพิษ มองดูว่าตัวเล็กแต่บอกเลยพิษไม่น้อย และวันนี้เราจะมาทำความรู้จักกับมดตะนอยกัน มดตะนอยมีลำตัวยาว 5-12 มิลลิเมตร ค่อนข้างเรียว หัวและหางมีสีเกือบดำ ส่วนอกมีสีน้ำตาลอมเหลืองหรือว่าอกสีส้ม และปลายท้องจีเหล็กในยื่นออกมา มดตะนายมีกรามใหญ่ มีปากที่กินสัตว์เล็กหรือแมลงทั่วไป เราจะเจอรังมดตะนอยตามต้นไม้ใหญ่หรือต้นที่ตายแล้ว โดยเหล็กไนของตัวมดตะนอยสมีสารประกอบโปรตีนและสารอัลคาลอยด์ ทำให้ผู้ถูกต่อยมีอาการแพ้ต่างๆ ซึ่งระดับอาการก็มี 3 ระดับคือ

– ปฏิกิริยารุนแรง คนที่ถูกกัดจะมีผื่นลมพิษ หน้าและตาบวม ตัวบวม และอาจมีโอกาสเกิดอาการ หลังจากถูกกัดได้ประมาณ 15 นาที ผู้ที่ถูกมดกัดจะมีผื่นลมพิษ ผื่นแดง คัน มีอาการบวมที่ตา หน้า ส่วนต่างๆ ของร่างกาย หรือบางคนอาจมีอาการบวมทั้งตัว แน่นหน้าอก หายใจไม่ออก พูดลำบากเนื่องจากระบบทางเดินหายใจบวม ลมหายใจไหลเวียนไปฟอกเลือดไม่ได้ ส่งผลให้ความดันเลือดตก จนสุดท้ายอาจช็อคหมดสติและเสียชีวิตในที่สุด
– ปฏิกิริยาเฉพาะที่ ตรงไหนที่โดนกัดอาจมีตุ่ม คัน บวมแดง แต่วาอาการจะหายได้เอง แต่ถ้ามีอาการรุนแรง คือจะเป็นลม เหงื่อออกมาก แผลที่ถูกกัดจะบวมแดงและลามไปบริเวณอื่นๆ
– ปฏิกิริยาชนิดผิดธรรมดา มีอาการเม็ดเลือดแดง เกิดการอุดตันของเส้นเลือดแดง กล้ามเนื้อตาย เป็นตะคริว ไตวาย พบอาการไข้ ต่อมน้ำเหลืองโต ปวดศีรษะ ปวดข้อร่วมด้วย

ระดับความรุนแรงนั้นจะขึ้นอยู่กับจำนวนมดตะนอยที่กัดและอาการแพ้พิษของมดตะนอยนั่นเอง อาการแพ้พิษ คือ แน่นหน้าอก หายใจติดขัด ท้องเสีย บวมมาก และอาเจียน ถือว่าผิดปกติและจะมีการแสดงอาการที่ต่างกันด้วย สำหรับการปฐมพยาบาลในเบื้องต้น คือ ล้างแผลด้วยน้ำสะอาดและสบู่ ให้นำน้ำแข็งหรือเจลเย็นมาประคบที่แผลนาน 20 นาที จะช่วยลดบวมได้ และต้องประคบเย็นซ้ำทุกชั่วโมงจนกว่าจะทุเลาลง หลังจากนั้นให้มาครีมเพื่อลดปวดแต่ควรหลีกเลี่ยงตัวยาที่ก่อให้เกิดความร้อน เพราะจะยิ่งทำให้พิษแพร่กระจายได้ หากปวดมากให้กินยาพาราและควรกินยาแก้แพ้ร่วมด้วย แต่ถ้าผืนมีเส้นผ่านศูนย์กลางมากกวา 2 นิ้วหรือมีอาการอื่นๆ ที่บ่งบอกว่าแพ้ให้รีบพาส่งโรงพยาบาล และควรดูอาการอย่างน้อย 2 อาทิตย์หากพบว่ามีไข้ ผื่น คัน ข้ออักเสบ ซีด จุดแดงจ้ำเขียว แขนขาชา อ่อนแรง ตามัว ควรรีบไปพบแพทย์

สมุนไพรที่ช่วยบรรเทาพิษของมดตะนอยในกรณีที่ไม่รุนแรง คือ  เสลดพังพอน ต้องเลือกที่เป็นตัวเมียล้างและขยี้และมาพอกตรงที่มดกัดแต่ถ้าปวดมากให้ผสมกับใบรางจืด ตำให้แหลกและนำมาพอกตรงมดกัด
พลูใบพลูตำสดผสมเหล้าขาวเล็กน้อย ทาบริเวณที่มีอาการ ฤทธิ์ต้านอักเสบ ช่วยบรรเทาอาการแพ้อักเสบจากแมลงสัตว์กัดต่อย ตำลึง นำใบสดตำลึงล้างให้สะอาดและตำให้ละเอียด ผสมน้ำเล็กน้อย แล้วคั้นเอาแต่น้ำมาทาบริเวณที่ถูกมดกัด ใช้บรรเทาอาการแพ้ อักเสบ ต้านเชื้อแบคทีเรีย ผักบุ้งทะเล ใบสดมาตำให้ละเอียด แล้วคั้นเอาน้ำมาทาที่แผล หรือตำแล้วนำไปพอกที่แผล
วิธีป้องกัน คือต้องพยายามกำจัดรังใต้ต้นไม้ออกไป รับรองว่าปลอดภัยชัวร์